ΣΤΟΝ ΤΙΤΑΝΙΚΟ ΤΑΞΙΔΕΨΑΝ ΟΛΟΙ.

Έχουμε μάθει να πιστεύουμε ότι ο Τιτανικός ήταν ένα αγγλικό πλοίο που έκανε το δρομολόγιο Αγγλία-ΗΠΑ. Ξέρουμε, από τις κινηματογραφικές ταινίες, για την πολυτέλεια της 1^ης θέσης. Ίσως και για κάποιες ιστορίες πολύ πλούσιων επιβατών αυτής της θέσης που πνίγηκαν με αυταπάρνηση, όπως ο John Jacob Astor 4^ος (καθ’ ομολογίαν ο πιο πλούσιος άνθρωπος στο πλοίο) και ο Benjamin Guggenheim που ντύθηκε με το toxido του και αρνήθηκε να φορέσει το σωσίβιό του επειδή ήταν άβολο και δεν ταίριαζε με τα απαλά ρούχα του, ζητώντας, χαρακτηριστικά, από σερβιτόρο της πρώτης θέσης ένα μπράντι, πριν τον αναπόφευκτο πνιγμό.

Αυτή η ευγενική αυταπάρνηση αναδείκνυε διαχρονικά και επιβεβαίωνε συνεχώς στο αγγλικό και αμερικανικό κοινό την κοινωνική και συμπεριφορική ανωτερότητα των εκπροσώπων των εθνών τους. Και, κατά προέκταση, την ανωτερότητα όλων των μελών αυτών των εθνών έναντι των λιγότερο προοδευμένων εθνών της νότιας Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής, έθνη τα οποία εκπροσωπούνταν, σε μικρότερο αριθμό, στην 3^η θέση. Για πολλά χρόνια αυτή ήταν η αδιαμφισβήτητη και, εν πολλοίς, ανεπίγνωστη πολιτισμική αφήγηση στην βιβλιογραφία για τον Τιτανικό.

Σιγά-σιγά, όμως, και καθώς η κοινωνία μας περνούσε από τη μοντέρνα στη μετα-μοντέρνα εποχή, παράλληλα με την κυριαρχούσα, ανεξέταστη, νοοτροπία στη διεθνή βιβλιογραφία, άρχισε να αναδεικνύεται, όλο και περισσότερο, μια άλλη σχεδόν άγνωστη και ολότελα παραμελημένη πραγματικότητα. Μια αληθινή πραγματικότητα που δεν γράφτηκε στα βιβλία, τα πρώτα χρόνια μετά τη βύθιση του Τιτανικού.

Η πραγματικότητα αυτή μας μαθαίνει σήμερα για άλλες ιστορίες που δεν περιέλαβαν οι κινηματογραφικές ταινίες. Αυτές οι ιστορίες είναι συχνά παρόμοιας ευγενικής αυταπάρνησης και υψηλού αισθήματος ανθρωπιάς με εκείνες που είναι περισσότερο γνωστές. Σήμερα θέλουμε να σας πούμε μια τέτοια ιστορία.

Το 2011 η συγγραφέας Leila Sallum Elias στο βιβλίο της: «The Dream and Then the Nightmare: The Syrians who Boarded the Titanic, the Story of the Arabic-Speaking Passengers», μας μαθαίνει για τον επιβάτη της 3ης θέσης Al-Amir Faris Shihab από τη Συρία.

Ο Al-Amir Faris Shihab μιλούσε και διάβαζε αγγλικά και συνέλαβε τη σοβαρότητα της κατάστασης νωρίς μετά τη σύγκρουση με το παγόβουνο. Όταν οι ομοεθνείς του που δεν ήξεραν αγγλικά άρχισαν να υποψιάζονται κι αυτοί την πραγματικότητα, εκείνος πήρε το ούτι του και άρχισε να παίζει σε αυτό γνωστούς ρυθμούς από τον τόπο του. Βλέποντάς τον να παίζει αμέριμνος τη μουσική του, οι Σύριοι αλλά και άλλοι ταξιδιώτες της 3^ης θέσης μπόρεσαν να ελέγξουν τον πανικό τους και να πάρουν θάρρος μπροστά στην καταστροφή που ερχόταν. Μάλιστα, λέγεται ότι ο Al-Amir Faris Shihab αγνόησε τόσο πολύ τον εαυτό του, αφοσιωμένος στην προσπάθειά του να εμψυχώσει τους γύρω του, ώστε πνίγηκε στο τέλος, χωρίς να προλάβει να κάνει μια προσπάθεια να σώσει τον εαυτό του.

Κοινωνικά, πράγματι ο Τιτανικός ήταν χωρισμένος σε τρεις θέσεις οι οποίες αντιστοιχούσαν σε τρεις κοινωνικο-οικονομικές πραγματικότητες. Ανθρωπολογικά όμως ήταν μια επιτομή της συλλογικής ανθρώπινης ταυτότητας: γλωσσικά, οικονομικά, πολιτισμικά, εθνολογικά και ψυχολογικά. Ταξίδεψε πράγματι με τον Τιτανικό ο Sir Cosmo Duff Gordon, Εγγλέζος αριστοκράτης που διέφυγε με την πρώτη σωσίβια λέμβο που είχε μόνο 12 επιβάτες, αντί για σαράντα που χωρούσε, και λίγο αργότερα έδωσε ένα χαρτονόμισμα 5 λιρών στο ναύτη της βάρκας για να μην επιστρέψει στο ακριβές σημείο του ναυαγίου και διακινδυνέψει την ασφάλεια των 12 επιβατών, ανάμεσα στους οποίους ήταν η γυναίκα του και η γραμματέας της, με την πιθανή περισυλλογή ναυαγών που βρίσκονταν πανικοβλημένοι στο παγωμένο νερό. Ταξίδεψε όμως με τον Τιτανικό και ο Al-Amir Faris Shihab, ανώνυμος Σύριος, που με το ούτι του προσπάθησε να καθησυχάσει τον κόσμο και πνίγηκε προσπαθώντας.

Πιστεύουμε ότι μέσα στους 2200 επιβάτες του Τιτανικού ταξίδεψαν όλοι: και οι ανθρωπιστές και οι εγωπαθείς. Σε όλες τις θέσεις.